معرفی دهاقان
دهاقان از شهرستانهای استان اصفهان در ۵۱ درجه و ۳۹ دقیقه طول جغرافیایی و ۳۱ درجه و ۵۶ عرض جغرافیایی قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا ۲۰۵۰ متر می باشد و دارای سه دهستان به نامهای قمبوان، موسی آباد و همگین است و در حدود ۲۶ روستا دارد. این شهر با جمعیت ۱۷٬۱۷۰ نفر (برآورد ۱۳۸۳خ.) مرکز شهرستان دهاقان است.
زبان مردم شهرستان فارسی و ترکی می باشد.و گویش های دیگری همچون زبان های محله ای قومی در بعضی از مناطق شهرستان رواج دارد.
حاکمیت مذهب شهرستان شیعه اثنی عشری می باشد.
فضاهای تفریحی در این منطقه چشمه دزج، چشمه بنوئی، قنات بالخونی، چشمه علی، چشمه حیدر، چشمه لری، چشمه دره پیروزی، چشمه مردنگ، چشمه اردسته، چشمه زینعلی می باشد و اماکن مذهبی شامل شاهمراد، شاه زید پوده، سید حسین پوده، قدمگاه شاه عبدالله پوده، سید مصطفی دهاقان، شاه محمدی دهاقان، بابا شاه حسین کره است.
ازدواج در شهرستان با خواستگاری شروع می شود پس از خواستگاری قرار عقد و عروسی گذاشته می شود. برنامه عروسی و جشن نیز مانند سایر نقاط ایران است. یک شب قبل از عروسی مراسم حنابندان در منزل عروس برپا میگردد و سپس صبح روز بعد داماد به حمام رفته و شب عروسی از مهمانان با صرف شام و شیرینی پذیرایی می گردد. بعد از صرف شام چند نفر از بزرگان فامیل داماد سند ازدواج (قباله) را به یک جعبه شیرینی و مبلغی پول (حدود ۲۰۰۰۰تومان) به منزل پدر عروس می برند و از خانواده عروس اجازه بردن عروس را می گیرند. و بدین ترتیب عروس با خداحافظی از پدر و مادر به خانه بخت می رود. فردای عروسی نیز مراسم پاتختی (بندرتخت) برگزار می گردد. که فامیل عروس عمدتا وسایل خانه و فامیل داماد عمدتا پول نقد بعنوان هدیه به عروس و داماد می دهند. مراسم پاتختی بصورت زنانه و در منزلی که داماد سکنی گزیده است برگزار می شود و هدایا توسط خانمها شاباش می گردد. البته عروسی در ایل قشقایی بصورتی دیگر برگزار می گردد.
مراسم عزاداری در این شهرستان هم مانند اکثر شهرستانها پس از تأیید فوت فرد، عزاداران پیراهن مشکی به تن می کنند که اکثر از فامیلها و آشنایان نزدیک می باشند. اما فرزندان و اقوام نزدیک به انداختن حوله سفیدرنگ به دور گردن نسبت نزدیک خود با متوفی را اعلام می کنند. پس از دفن میت؛ عموما با تسلیت گفتن و دلداری دادن به صاحب عزا و با دعاهایی مانند: بقای شما باشد، خدا به شما عمر دهد و . . . گورستان را به ترک می کنند. سپس دو نوبت مجلس ترحیم در یکی از مساجد برپا می گردد. روز سوم همکاران و آشنایان، به منزل صاحبان عزا رفته و آنها را به محل کارشان می برند. مراسم هفته و چهلم و سالگرد نیز عصر از ساعت ۲ الی ۴ در مسجد قبرستانی که متوفی دفن شده است
شاعران این شهرستان حاج ملارحیم متخلص به منظور، حاج غلامحسین دهاقانی متخلص به محزون، علی اصغر وصال متخلص به مهجور، عطاء وصال، میرزامحمدهاشم متخلص به سیاره، حسینقلی خان خطایی، سیدابراهیم موسوی، میرزاعبدالرحیم دهاقانی، محمد جهانگیری متخلص به فدایی، محمدمهدی سعیدی متخلص به محرم، علی قربانی متخلص به هستی می باشند.
خوشنویسان معروف دهاقان عبارتند از: ملامحمدمهدی قمبوانی دهاقانی، محمد زمانی، ابوالقاسم صمصامی، حسینقلی منصوریان
بزرگان فقاهت و سیاست و علمای مذهبی صاحب بن عباد، ملامحمدعلی دهاقانی، آیت الله حاج شیخ ابوالقاسم دهقانی مشهور به صدرالعلماء، حکیم جهانگیرخان قشقایی، آیت الله حاج شیخ علی محمد دهاقانی(نورشرق)، آیت الله شیخ نورالله دهاقانی، حاج سیدجعفر طباطبائی عقدایی، حاج ملامحمدعلی دهاقانی، حجت الاسلام میرزامحمدحسین خان جعفری معروف به ادیب، حاج ملاحسین امین جعفری، آیت الله شیخ محمدحسین خرد (اسماعیلیان)، آیت الله ملامحمد فقیه دهاقانی، آیت الله حاج شیخ محمدباقر شریعتی، ایت الله حاج سیداسماعیل موسوی هاشمی می باشند.
از دانشمندان این شهرستان می توان دکتر حجازی پدر علم ریخته گری در ایران-صاحب بن عباد از حکماء، صغرایی دبیر ووزیر سلجوقی، آیت الله حاج شیخ ابوالقاسم دهقانی را نام برد.