سلولی مولکولى دانشگاه علم و هنر یزد

بُروجـن یکی از شهرستان‌های شش‌گانه استان چهارمحال و بختیاری است. جمعیت این شهرستان بر اساس

برآورد سال ۱۳۸۳ ، ۴۲۸۶۲ نفر بوده است. اين شهر در دشتي به وسعت حدود 580 كيلومتر مربع در شرقي‌ترين

نقطه منطقه و در محل تلاقي راه‌هاي سه استان چهار محال و بختياري، اصفهان و فارس قرار گرفته است.

رشد فزاينده جمعيت آن از دهه‌هاي سوم و چهارم قرن حاضر آغاز شد و گسترش شهر بروجن با توجه به موقعيت

جغرافيايي آن كه در تلاقي سه استان قرار گرفته است، توسعه آن را از امتياز ويژه‌اي برخوردار نموده و روند رشد

آن را تسريع كرده است.

بُروجـِن دومین شهر استان ازنظر وسعت و جمعیت است، که از سال 1280 هجری پذیرای عشایر ترک قشقایی

گردید.

بروجن علی‌رغم کوچکی و دورافتاده بودن، به واسطه سرمای شدید زمستانی غالبا در میان انگشت‌شمار

سردترین شهرهای ایران قرار دارد و به همین واسطه برای غالب مردم ایران نامی آشنا بوده و ایرانیان بارها و بارها

نام آن را از صدا و سیما شنیده‌اند. طبق آمارهای هواشناسی حداقل دمای شهرستان 36 درجه زيرصفر در دی ماه

(سیبری) وحداکثر دما از مرز 35درجه در تیرماه متجاوز نیست.


از دیگر خصوصیات منحصر به فرد این شهرستان، ارتفاع زیاد آن از سطح دریاست (2225 متر) به صورتی که بروجن

مرتفع ترین شهرستان در مرتفع‌ترین استان کشور و به عبارتی بام بام ایران بوده، که این خصیصه بروجن را از

جهت محیط زیست حیوانی و گیاهی بسیار غنی و پر جاذبه نموده ‌است. بر همین اساس در ورودی شهر نوشته

شده‌است: « به بام ایران بروجن خوش آمدید »

وجه تسميه بروجن:
"برو" از ابرو گرفته شده و "جن" تازی‌شده‌ی گن است كه خود سبك‌شده‌‌ی گین است. كه پسوندی شناخته شده است؛ از آن‌جا می‌گوییم كه شاید در پارینه بروجن دیه‌ای هم‌چون ابرو بوده و از آن روی بدان بروگن گفته اند.
________________________________________
وجه تسميه ديگری از بروجن:
قدمت بروجن به روایتی به ده هزار سال پیش می رسد. و اسم بروجن بدین سبب آمد که در سال‌های بسیار دور

میان دو قوم اکسینا و بخادا (بختیاری کنونی) درگیری بوده و قوم بخادا برای دفاع برج‌های زیادی برای دیدبانی

و دفاع ساخته بود که بدین سبب به آن شهر اورجست می گفتند که بعد به اورجن (که هم‌اکنون نیز اهالی آن

می گويند) و سپس به بروجن تغییر کرده است.


جاذبه‌هاي بروجن

این شهرستان به دلیل دیدنی‌های فراوانی که در خود دارد در سال های اخیر به صورت یکی از قطب های

گردشگری استان در آمده است.

باغ آورگان، تالاب چغاخور، تالاب گندمان، تنگ وستگان، چشمه سیاسرد، گردشگاه گردبیشه، بقعه امام زاده حمزه

علی، امام زاده مادر و دختر گندم، امام زاده قیس بن علی، نقوش سنگی برجسته سولك در تنگ كوهستانی

سولك (ساوالك) بختیاری از دیدنی‌های این شهرستان محسوب می شوند.


تفريحگاه سياسرد
از مکان‌های بسیار زیبا و دیدنی این شهرستان که توسط یونسکو در زمره مناطق دیدنی ایران ثبت گردیده، چشمه

سیاسرد است که در ۵ کیلومتری آن قرار گرفته و با توجه به هوای خنک و مطبوع و درختان زیبا و کهن‌سال آن،

مکانی بسیار زیبا برای تفرج و استراحت ساکنین شهر بروجن و سایر گردش‌گران به حساب آمده و به‌ويژه در

روزهای تعطیل پذیرای تعداد زيادی از مسافران و گردش‌گران می‌باشد. فضاسازي‌هاي مناسب و سهل‌الوصول

بودن، ميل به بازديد از اين گردش‌گاه را دوچندان كرده است.

امكانات و تسهيلات

جاده آسفالته، فضاي سبز، آب‌نماهای زيبا، سرويس بهداشتي، سكوي نشيمن، دسترسي به واحدهاي اقامتي و

پذيرايي شهر بروجن، تجهيزات جهت بازي كودكان، پاركينگ، آب آشاميدني

از ویژگی‌های بارز این مکان وجود درختان کهنسالی است که عمر برخی تا ۶۰۰ سال تخمین زده می‌شود؛


تالاب چغاخور

تالاب بین‌المللی و زیبای چغاخور با مساحتی حدود 2300 هكتار در دامنه ارتفاعات برآفتاب و كلار و در نزدیكی شهر بلداجی واقع گردیده است. این تالاب در مسیر جاده شهركرد- خوزستان قرار گرفته و از شهركرد 65 كیلومتر فاصله دارد. فضای وسیع و هوای لطیف و چشم اندازهای بدیع، همراه با آواز و پرواز پرندگان مهاجر و بومی، این تالاب را در ردیف یكی از كانون های مهم جذب گردشگری در استان قرار داده است.

تالاب گندمان
وسعت این تالاب كه در جنوب غربی گندمان واقع شده، 980 هكتار است و ارتفاع آن از سطح دریا 2219 متر می باشد. منابع تامین كننده آب تالاب علاوه بر باران و برف، چشمه‌ها (چشمه های حاشیه تالاب چون گل كوچك، گل بزرگ، مرادان و نصیرآباد) و رودخانه آقبلاغ است. پوشش گیاهی تالاب را عمدتا گونه های حاشیه ای و نم پسند تشكیل می‌‌دهد كه از آن جمله می‌‌توان به درختان بید، مرغ، جگن، ساز، نی، لویی، زنبق، آلاله آبی، هزار نی، بارهنگ آبی، نخل مرداب، عدسك آبی و بزواش اشاره كرد.

حمام مكتبخانه ويل بروجن
بناي تاريخي حمام مكتبخانه ويل بروجن هم يكي ديگر از ديدني‌هاي اين شهرستان است كه در فهرست آثار ملي
به ثبت رسيده. حمام مكتبخانه از حمام‌هاي دوره قاجاريه و پل مصلي براساس كتيبه سنگي آن در سال 1319
هجري قمري 500 سال قبل از امضاي فرمان مشروطيت ساخته شده است.
"آب سفيد" شهرستان بروجن
نام چهارمحال وبختياري بر زبان هر كسي كه جاري مي‌شود، بي‌شك سرزمين آب‌هاي روان ايران در ذهن او

تداعي و زنده خواهد شد.

نام سرزمين چشمه‌ساران زاگرس و فلات مركزي ايران، سرزمين خروشنده و خروشان زاينده‌رود و كارون و نام

تالاب‌هايي جاودان كه فقط در چهارمحال وبختياري يافت مي‌شود.

خيلي‌ها نامش را با آب معدني چشمه‌سار بزرگ "ديمه" مي‌شناسند، همان آبي كه پاك‌ترين و سالم‌ترين آب جهان

نامش داده بودند.

اما چشمه‌اي را مي‌شناسيم، كه آبش زنده ‌كننده هر آن‌چه در زمين مي‌جبند است و آن را بايد چشيد تا قدر

درياي سنگي چهارمحال و بختياري را دانست.

"آب سفيد" شهرستان بروجن چشمه‌ساري از ميان ‪ ۷۰۰ چشمه‌سار چهارمحال و بختياري است، كه از كوه بزرگ

سبزكوه در منطقه تفريحي چغاخور سرچشمه مي گيرد.

اين چشمه يكي از زيباترين چشمه‌هاي كشور است كه آب آن نيز بسيار سرد و خنك است.

اين چشمه تالاب چغاخور را سيرآب مي‌كند و پس از طي طريق در ميان كوه‌ساران راهي كارون و خروشندگي آن

مي‌شود.

مردم محلي مي‌گويند: اين آب شفابخش براي كليه درد و درمان بسياري از بيمارهاي گوارشي بسيار مطلوب

است.

آب چشمه "آب سفيد" سبزكوه بروجن پس از بررسي‌هاي به عمل آمده در روزهاي پاياني سال ۸۴ از سوي

كارشناسان امور آب وزارت نيرو به عنوان سبك‌ترين آب ايران و جهان اعلام شد.

سختي املاح معدني آب اين چشمه نسبت به آب‌هاي معدني ديگر در جهان در حد سبكي ‪۱۴۰ است و اين آب

يكي از سالم‌ترين و سبك‌ترين آب‌هاي جهان است. دبي خروجي اين چشمه كه در ارتفاع دو هزار متري واقع شده،

سه مترمكعب در ثانيه است.

سوغات شهرستان بروجن

از سوغات این شهرستان می توان به گيوه هاي ملكي بروجن اشاره کرد ، که رويه اين كفش ها از كرباس ناب بوده و كف آنها از استخوان حيوانات و چوب سخت ساخته مي شود.از ويژگي اين گيوه ها، خنك كردن پا در تابستان و گرمابخشي آن در زمستان است . آوازه ساخت اين نوع گيوه به نمايشگاه هاي جهاني نيز رسيده است.قدمت تولید گيوه هاي ملكي بروجن به یکصد سال می رسد
که اصل آنها بسیار گران قیمت هستند اما حداقل سه سال كارآيي دارند.از دیگر سوغات شهرستان بروجن می توان به پولکی و نبات، کشک و غارا، روغن حیوانی، گلیم و قالی دستباف، نمدی ، انواع ترشیجات و لبنیات، گز بلداجی و سوهان بلداجی نام برد.